Ṣíṣe àkọ́ọ́lẹ̀ àwọn ìdìtẹ̀gbàjọba tó kẹ́sẹ járí ní ilẹ̀ Adúláwọ̀ láàárín àádọ́rìn-in ọdún

Ní ọdún 1972, Ọ̀gágun Ignatius Kutu Acheampong ṣaájú ìdìtẹ̀gbàjọba tí kò ní ìtàjẹ̀sílẹ̀ rárá láti gbàjọba lọ́wọ́ olóòtú ìjọba Ghana tí wọ́n dìbò yàn, Dókítà Kofi Busia. Ọdún mẹ́fà lẹ́yìn rẹ̀, wọ́n yọ òun náà nípò pẹ̀lú ìd]itẹ̀gbàjọba ààfin, tí wọ́n sì fẹ̀yìn rẹ̀ ti àgbá ní nǹkan bíi ọdún kan sígbà náà.

Thomas Sankara di ààrẹ Burkina Faso lọ́dún 1983 níbà tí wọ́n ṣe ìdìtẹ̀gbàjọba kan lórúkọ rẹ̀ lásìkò tí wọ́n fi òfin mú sílé. Ní ọjọ́ Kẹẹ̀dógún, oṣù Kẹwàá, ọdún 1987 ni ikọ̀ ọmọ ogun kan pa Sankara níbi ìdìtẹ̀gbàjọba tí Blaise Compaoré tó gbapò ààrẹ lẹ́yìn rẹ̀ ṣaájú.

Gaafar Nimeiry gbàjọba lọ́wọ́ olórí orílẹ̀ èdè Sudan, Ismail al-Azhari lọ́dún 1969 láti di olórí ikọ̀ ọmọ ogun àti ààrẹ kó tó di pé wọ́n gbàjọba lọ́wọ́ òun náà lọ́dún 1985.

Jean-Baptiste gbàjọba lọ́wọ́ ààrẹ Burundi, Michel Micombero lọ́dún 1976 tó sì gba ipò náà. Ọdún mọ́kànlá lẹ́yìn ìgbà náà ni wọ́n gbàjọba lọ́wọ́ òun náà tí wọ́n sì le kúrò nílùú.

Omar al-Bashir gba agbára lọ́dún 1989 nígbà tó wà lẹ́nu iṣẹ́ ológun ilẹ̀ Sudan tó sì ṣaájú ikọ̀ ọmọ ogún láti fipá gbàjọba lọ́wọ́ ìjọba tí wọ́n dìbò yàn. Ó ṣe olórí orílẹ̀ èdè Sudan láti ọdún 1989 títí di ọdún 2019 tí wọ́n fipá gbàjọba lọ́wọ́ rẹ̀.

François Bozizé Yangouvonda gbàjọba lọ́dún 2003 láti ààrẹ Central African Republic kẹfà. Lẹ́yìn ọdún mẹ́wàá ni wọ́n gbàjọba lọ́wọ́ rẹ̀.

Fífi sínú ẹbí kan náà

Gbígba agbára jẹ́ àṣà ìdílé ní àwọn orílẹ̀ èdè kan. Ààrẹ Equatorial Guinea, Teodoro Obiang Nguema Mbasogo gbàjọba lọ́wọ́ ìbátan rẹ̀, Francisco Macías Nguema nínú ìdìtẹ̀gbàjọba tó la ìtàjẹ̀sílẹ̀ lọ lọ́dún 1979. Títí di ọdún 2024, Teodoro ni olórí orílẹ̀ èdè kejì tó ti pẹ́ lórí ipò láì kìí ṣe ọba.

Laurent Kabila gbàjọja lọ́wọ́ ààrẹ Mobutu Sese Seko lọ́dún 1997 láti di ààrẹ DR Congo kẹta. Ọmọ rẹ̀, ẹni ọdún mọ́kàndínlọ́gbọ̀n ló di ààrẹ lẹ́yìn tí ọ̀kan lára àwọn ẹṣọ́ rẹ̀ ṣekúpa á.