ባለፉት 70 ዓመታት በአፍሪካ የተካሄዱ የተሳኩ መፈንቅለ መንግሥታት

በ1972 ጄኔራል ኢግናቲየስ ኩቱ አቼያምፖንግ፤ በዲሞክራሲያዊ መንገድ የተመረጡትን የጋናውን ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ኮፊ ቡሲያን ደም ባላፈሰሰ መንገድ ከሥልጣን ፈነገሉ። ከስድስት ዓመታት በኋላ ቤተ-መንግሥት ውስጥ በተካሄደ የመንግሥት ግልበጣ በተወገዱ በአንድ ዓመቱ በጥይት ተደብድበው እንዲገደሉ ተፈርዶባቸዋል።

ቶማስ ሳንካራ የቁም እስር ላይ ሳሉ ነው በእሳቸው ስም በ1983 የቡርኪና ፋሶ መፈንቅለ መንግሥት የተካሄደው። ሳንካራ፤ ጥቅምት 15/1987 በብሌይዝ ኮምፓዎሬ በተመራ ታጣቂ ቡድን ተገድለዋል።

ጃፋር ኒሜይሪ የሱዳኑን መሪ የነበሩትን ኢስማኢል አል-አዣሪን አስወግደው ሥልጣን የያዙት በ1969 ነበር። መጀመሪያ የወታደራዊው ቡድን መሪ ሆነው,ቀጥሎ ደግሞ ፕሬዝደንት ሆነው ካገለገሉ በኋላ በ1985 ከመንበራቸው ተፈንግለዋል።

ዦን-ባፕቲስት ባጋዛ የቡሩንዲውን ፕሬዝደንት ሚኬል ሚኮምቤሮን በ1976 ከሥልጣን አስወግደው ሥልጣን ከያዙ ከአስራ አንድ ዓመታት በኋላ ከመንበራቸው ተነስተው ለስደት ተዳርገዋል።

ኦማር አል-በሽር ወደ ሥልጣን የመጡት በ1989 ነበር። በወቅቱ የሱዳን ጦር ብርጋዴር ጄኔራል ነበሩ። ወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት መርተው በዲሞክራሲያዊ መንገድ የተመረጠውን አስተዳደር ጥለው ሥልጣን ያዙ። እስከ 2019 ድረስ በተለያዩ ማዕረጎች ሱዳንን ሲያስተዳድሩ ከቆዩ በኋላ በመፈንቅለ መንግሥት ከሥልጣን ተባረሩ።

ፍራንሷ ቦዚዜ ያንጎቮንዳ የማዕከላዊ አፍሪካ ሪፐብሊክ ስድስተኛው ፕሬዝደንት የሆኑት በ2003 ወደ ሥልጣን ከመጡ ከ10 ዓመታት በኋላ ከሥልጣናቸው ተወገዱ።

የቤተሰብ ጉዳይ

በአንዳንድ ሀገራት ሥልጣን ለልጅ ልጅ የሚተላለፍ ነው። የኢኳቶሪያል ጊኒው ፕሬዝደንት ፍራንሷ ማሲያስ ንጉዌማ ደም አፋሳሽ በሆነ መፈንቅለ መንግሥት ከሥልጣን የተወገዱት በዘመዳቸው ቴዎዶሮ ኦቢያንግ ንጉዌማ ነው። በ2024 ቴዎዶሮ በዓለማችን ከሚገኙ ንጉሣዊ ያልሆኑ እና ለረጅም ዘመን በሥልጣን ላይ የቆዩ ሁለተኛው መሪ ናቸው።

ሎረንት ካቢላ በ1997 ሞቡቱ ሴሴ ሴኮን ፈንቅለው የዲሞክራቲክ ኮንጎ ሦስተኛው ፕሬዝደንት ሆኑ። ሎረንት ካቢላ ከጠባቂያቸው በአንዱ ሲገደሉ የ29 ዓመቱ ልጃቸው ጆሴፍ ካቢላ ተኳቸው።